19 februari 2009

Waar komt al dat geld vandaan?


Na het Wetterse gesprek van dinsdag 17 februari over de bankcrisis en haar economische gevolgen, vroeg een van de aanwezigen zich hardop af waar al dag geld vandaan bleef komen. François Coppens formuleert hierna een bondig antwoord op deze pertinente vraag.
Lees meer...

Banken lenen geld aan elkaar, ook aan buitenlandse banken. Als door de betalingen van of naar het buitenland de Europese banken een gezamenlijk tekort hebben, dan kunnen zij bijkomend geld lenen bij de Europese centrale bank (ECB). Hebben ze een gezamenlijk overschot dan kunnen ze dat op hun rekening bij de ECB zetten.

Eén van de taken van de ECB is dus ervoor te zorgen dat er een gepaste geldhoeveelheid is. Als dat nodig is, kan de ECB geld bijmaken. Hoe ze dat doet, lees je onderaan deze bijdrage.

Veronderstellen we dat de ECB één miljard euro bijmaakt en telkens 250 miljoen euro zet op de rekening van Dexia, Fortis Bank, ING en KBC. De banken zullen dat geld uitlenen. Ze moeten hierbij wel enkele regels in acht nemen. Het kan bijvoorbeeld zijn dat zij 50% moeten bijhouden als reserve (voor het geval het geld zou teruggevraagd worden). Samen kunnen de banken dan 500 miljoen euro lenen aan ons, particulieren en bedrijven. Wij gaan dat geld gebruiken en via via komt het weer op een rekening terecht. Voor het gemak gaan we ervan uit dat de geleende 500 miljoen euro op rekeningen van ING terechtkomen. We krijgen als resultaat:

Dexia: 125 miljoen
Fortis Banl: 125 miljoen
ING: 625 miljoen
KBC: 125 miljoen.

ING kan van die 500 miljoen nu weer de helft lenen aan particulieren en bedrijven. De oorspronkelijke 500 miljoen euro kan dus meer dan één keer uitgeleend worden. Wiskundige berekeningen leren ons dat niet één miljard euro (van de Europese centrale bank) in omloop komt, maar in totaal wel 2 miljard (doordat het geld verschillende keren geleend kan worden).

Voor elk miljard dat de ECB creëert, neemt het totaal beschikbare geld toe met 2 miljard. Als de reserveverplichting geen 50 % maar slechts 20 % bedraagt, is dat zelfs 5 miljard.

Als de Europese centrale bank (en bij uitbreiding ook de Federal reserve = nationale bank van de V.S.) wenst dat er 10.000 miljard euro beschikbaar is, dan moet ze gewoon 2.000 miljard euro op de rekening van de banken zetten. Ze doet dit door de rente te verlagen, waarop de banken reageren door meer geld te vragen aan de ECB.

De vermenigvuldiging van die 2.000 miljard (door het spel van het meerdere keren uitlenen) met 5 tot 10.000 miljard wordt het (geld)multiplicatoreffect genoemd.

Het mechanisme werkt ook in de andere richting. Verhoogt de rente dan verdwijnt geld uit de economie volgens hetzelfde multiplicatoreffect.

Centrale banken regelen door het spel van de rente de hoeveelheid geld die wereldwijd ter beschikking komt. Een complex spel, denk maar eens wat gebeurt als de Federal Reserve de rente verlaagt en de ECB de rente verhoogt.

Meer vragen? Mail naar francois.coppens@skynet.be.

Hieronder vind je de presentatie bij het Wetterse gesprek in een iPaper Viewer van Scribd. Voor een grotere weergave klik je op het neerwaartse pijltje in de rechterbovenhoek van de viewer, voor een schermweergave op het vierkantje ernaast.




François Coppens

Geen opmerkingen:

Een reactie posten