15 juni 2009

Prentenboeken lezen als literatuur


Sommige prentenboeken verhuizen al een heel leven met ons mee. Andere doen ons nog af en toe blozen. Er zijn er bij waar we zo langs de achterdeur binnen zouden willen stappen en heel lang blijven hangen. Zoveel redenen waarom we prentenboeken lezen, maar deze is een hele mooie en hebben we niet zelf bedacht: sommige prentenboeken zijn literaire kunstwerken.
Lees meer...

In het tijdschrift De Leeswelp loopt momenteel een reeks rond het thema 'prentenboeken lezen als literatuur'. Coosje Van der Pol, onderzoekster aan de universiteit van Tilburg, vertelt er over haar onderzoek naar de literaire competentie bij kleuters en hoe prentenboeken die ontwikkeling kunnen ondersteunen.

Ergens tijdens de kleuterjaren beginnen kinderen de wereld meer en meer te zien als iets los van zichzelf. Wanneer ze een onderscheid kunnen maken tussen de eigen wereld en de wereld van het verhaal kunnen ze ook op een literaire wijze beginnen lezen*. Ze kunnen dan een verhaal lezen en er over denken in termen van het verhaal (personages, opbouw, tijd, ruimte, spanning...). Ook hebben jonge kinderen vaak een sterk gevoel voor poëtische taalvormen (beeldspraak, overdrijving, ironie, klankherhaling...), een kenmerk van literaire taal.

Maar préntenboeken?
Prenten en tekst vertellen hier samen een verhaal. Ze kunnen gelijklopen, elkaar aanvullen of elkaar net tegenspreken. Hoe beweeglijker het spel tussen tekst en beeld hoe groter de uitdaging voor de jonge lezer om op zoek te gaan naar betekenissen. Hij merkt bijvoorbeeld dat er iets niet klopt, leert ironie herkennen en begrijpen, en kan gaandeweg gemakkelijker verwoorden waarom hij een boek grappig vond, of spannend.

Deze reeks is een pleidooi om 'zo lang mogelijk binnen de wereld van het verhaal te blijven'. Door het verhaal centraal te houden ontwikkelen we een literaire leeshouding.
Én vele gelukkige kindjes - met kleine leesbrilletjes - want 'een literair competente lezer beleeft méér plezier aan een verhaal: hij kan opgaan in de avonturen van de held en heeft tegelijkertijd een bewust plezier in de kunst van een goed verteld verhaal.'

Mooi meegenomen zijn de vele voorbeelden die Coosje Van der Pol geeft. We horen zowel reacties van leerkrachten als van de discussiërende kleuters. Hoe ze dat doen en welke boeken zich er het best toe lenen kan je lezen in De Leeswelp:

"Dat is mooi bedacht van de schrijver" in De Leeswelp (2009,4)

Nog onderweg:
Het verhaal staat centraal in De Leeswelp (2009,5)


* lezen, hier als zich laten voorlezen, meelezen, aandachtig luisteren, prentjes lezen, ...

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen